650 పేజీలు. మూడు నెలలు. రోజుకు 40 నిమిషాలు.
ఇవి కేవలం సంఖ్యలు కాదు. ఇవి అమ్మ నిబద్ధతకు, ఆమె ధృడమైన సంకల్పానికి గుర్తులు.
అమ్మ మరోసారి తన పఠన పటిమను నిశ్శబ్దంగా మన ముందుంచింది. ఈసారి ఆమె పూర్తి చేసిన గ్రంథం పండిత జవహర్లాల్ నెహ్రూ రచించిన “భారత్ దర్శనం”.
ఈ ఉదయం అమ్మతో మాట్లాడినప్పుడు నిజంగా ఆశ్చర్యం కలిగింది. ప్రతిరోజూ చదవాలనే ఆమె క్రమశిక్షణ, కొత్త విషయాలు తెలుసుకోవాలనే నిరంతర ఆసక్తి, మొదలుపెట్టిన పనిని చివరి వరకూ తీసుకెళ్లే ఆమె తత్వం — ఇవన్నీ మాటలకంటే ఎక్కువగా ఆమె జీవనశైలిలో ప్రతిఫలించాయి.
“భారత్ దర్శనం” గురించి అమ్మ చెప్పిన మాటలు వింటుంటే, భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటం పట్ల ఆమెకు ఉన్న గౌరవం మరింత స్పష్టంగా కనిపించింది. మోతీలాల్ నెహ్రూ, మౌలానా అబ్దుల్ కలాం ఆజాద్, గాంధీజీ వంటి మహనీయుల త్యాగాల గురించి, బ్రిటీష్లు, మహమ్మదీయులు, యూరోపియన్లు భారతదేశంలోకి వచ్చిన విధానం గురించి, విభిన్న సంస్కృతులు మన దేశ స్వభావాన్ని ఎలా మలిచాయో — ఈ అన్నింటినీ ఆ పుస్తకం ఎంత సజీవంగా వివరించిందో ఆమె చెప్పింది.
“ఇది కేవలం చరిత్ర పుస్తకం కాదు,” అని అమ్మ అంటుంది.
“ఇది మన దేశమే మనతో మాట్లాడుతున్నట్టుగా అనిపించింది.”
నెహ్రూ పట్ల అమ్మకు చిన్ననాటి నుంచే ఒక ప్రత్యేకమైన అనుబంధం ఉంది. పాటల్లో, సంభాషణల్లో ఆ పేరు సహజంగానే ఆమె జ్ఞాపకాలలో నిలిచిపోయింది. ఇప్పుడు ఈ గ్రంథం ద్వారా ఆ అనుబంధం మరింత స్పష్టతను సంపాదించిందని, ఆయన ఆలోచనా ప్రవాహాన్ని మరింత సమీపంగా అర్థం చేసుకున్నానని చెప్పింది.
ప్రతిరోజూ కేవలం 40 నిమిషాలు చదవడం.
ఇంటి పనులు, కుటుంబ వ్యవహారాల మధ్య కూడా ఆ సమయాన్ని తప్పనిసరిగా కేటాయించడం. అమ్మకు ఆ 40 నిమిషాలు కేవలం చదువుకోడానికి మాత్రమే కాదు. అది ఆమెకు తనతో తాను గడిపే ప్రశాంత సమయం. ఒక ధ్యానం. మనసును నెమ్మదిగా స్థిరపరచుకునే ఒక అలవాటు.
ఈ ఉదయం అమ్మతో జరిగిన ఈ అందమైన సంభాషణ నాకు ఒక ముఖ్యమైన జీవన పాఠాన్ని నేర్పింది. ఓర్పుతో, క్రమంగా ముందుకు సాగుతూ మనం చేస్తున్న పనిని నిజంగా మనసుతో ఆస్వాదించగలిగితే, ఆ ప్రయాణమే మనని మౌనంగా సరైన దిశలో నడిపిస్తుంది.
అమ్మ చదివింది ఒక పుస్తకం.
నేను ఆ పఠనంలో ఒక జీవన సత్యాన్ని చూసాను.
